މިއީ ސޯޝަލް މީޑިއާ އަދި ހާއްސަކޮށް ޓިކްޓޮކާއި ޑޭޓިން ދުނިޔޭގައި މިހާރު އެންމެ ގިނައިން ދެކެވޭ އެއް ވާހަކަ އެވެ. ސައިކޮލޮޖީގެ މިއުސޫލަށް ކިޔަނީ "އެޓޭޗްމަންޓް ތިއަރީ" އެވެ.

އެޓޭޗްމަންޓް ތިއަރީއަކީ 1950 ގެ އަހަރުތަކުގައި އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ތަޖުރިބާކާރު ސައިކޮލޮޖިސްޓެއް ކަމަށްވާ ޖޯން ބޯލްބީ އުފެއްދެވި ތިއަރީއެކެވެ. 

މި ތިއަރީ ބަހާލެވިފައިވަނީ މައިގަނޑު ހަތަރު ބަޔަކަށެވެ:

1. ސެކިއޯ (Secure): މިއީ ގުޅުންތަކުގައި ހަމަޖެހޭ މީހުންނެވެ. ލޯބި ދީ، ލޯބި ބަލައިގަންނަން އިތުބާރު އޮވެ އެވެ. އަދި އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާއި ގުޅުންތައް ހަމަހަމަކޮށް ހިފަހައްޓަ އެވެ.
2. އެންކްޝަސް (Anxious): މިއީ ބާކީވެދާނެތީ ނުވަތަ ލޯބިނުލިބިދާނެތީ އަބަދު ކަންބޮޑުވާ މީހުންނެވެ. ބައިވެރިޔާގެ ކިބައިން އަބަދު އިތުބާރާއި ޔަގީންކަން ބޭނުންވެ އެވެ.
3. އެވޮއިޑަންޓް (Avoidant): މިއީ މީހުންނާ މާ ބޮޑަށް ގާތްވާން ނުވަތަ ގުޅުން ބަދަހިވާން ބިރުގަންނަ މީހުންނެވެ. ގުޅުން މާ ސީރިއަސްވާން ފެށުމުން، އަމިއްލަ މިނިވަންކަން ގެއްލެނީކަމަށް ހީކޮށް ދުރުހެލިވާން މަސައްކަތްކުރެ އެވެ.
4. ފިއަފުލް-އެވޮއިޑަންޓް (Fearful-Avoidant / Disorganized): މިއީ ކައިރިވާން ބޭނުންވިޔަސް، އަނިޔާއެއް ނުވަތަ ދެރައެއް ލިބިދާނެތީ ބިރުން އުޅޭ މީހުންނެވެ.

ޑޭޓިން ދުނިޔޭގައި އެންމެ ގިނައިން ދިމާވާ އެއްކަމަކީ "އެންކްޝަސް" މީހަކާއި "އެވޮއިޑަންޓް" މީހަކު ރައްޓެހިވުމެވެ. އެކަކު ކައިރިވާން އުޅޭވަރަކަށް އަނެކަކު ދަނީ ދުރަށެވެ. މިއީ ސައިކޮލޮޖީގައި އެންކްޝަސް-އެވޮއިޑެންޓް ޓްރެޕް ގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ ހާލަތެކެވެ.

ނަފްސާނީ ކަންކަމުގެ މާހިރެއް ކަމަށްވާ  ޑރ. އަމިރް ލެވީން ބީބީސީއަށް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، ތިމާގެ އެޓޭޗްމަންޓް ސްޓައިލަކީ މުޅި އުމުރަށް ބަދަލުނުވެ ހުންނާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

އިތުރަށް ސެކިއޯ ނުވަތަ ހަމަޖެހޭ މީހަކަށް ބަދަލުވުމަށްޓަކައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް:

• އަމިއްލަ ނަފްސު ދެނެގަތުން: ތިމާ ދެރަވަނީ ނުވަތަ ރުޅިއަންނަނީ ކޮންފަދަ ހާލަތްތަކެއްގައިކަން ދެނެގަތުން (ޓްރިގާޒް).
• ސީދަލަށް ވާހަކަދެއްކުން: ބައިވެރިޔާ ގާތު ބޭނުންވާ ކަންތައްތައް ސީދާ ބުނެދިނުން. (މިސާލަކަށް: "މެސެޖު ނުކޮށް ގިނައިރުވީމާ އަހަރެން ކަންބޮޑުވޭ" މިހެން ބުނުން).
• ކުދިކުދި އޯގާތެރި އަމަލުތަކުން އިތުބާރު އުފެއްދުން: މިސާލަކަށް، ރައްޓެއްސަކު ހާލު ބަލައިލުން ނުވަތަ ހިނިތުންވުމަކުން ބައްދަލުކުރުން.
• ރަނގަޅު ބައިވެރިއެއް ހިޔާރުކުރުން: ހަމަޖެހޭ (ސެކިއުާ) މީހުންނާ އެކު އުޅުމުން، ނުތަނަވަސްވާ މީހުންގެ ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުން ވެސް އިތުރުވެގެންދެ އެވެ.

މި ތިއަރީގެ ސަބަބުން، ގުޅުންތަކުގައި ދިމާވާ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބު ދެނެގަންނަން ފަސޭހަ ވިޔަސް، ތަޖުރިބާކާރުން އިރުޝާދު ދެނީ މީހުންގެ އުޅުމަށް އެކަނި ބަލައި "ލޭބަލް" ނުކުރުމަށެވެ. މިއީ އެކަކު އަނެކަކު ދެނެގަނެ، ގުޅުން އިތުރަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އަގުހުރި ޓޫލް އެކެވެ.

އަމިއްލަ އެޓޭޗްމަންޓް ސްޓައިލް  ދެނެގަތުމަށްޓަކައި، ލޯބީގެ ނުވަތަ އެހެނިހެން ގުޅުންތަކުގައި އަމިއްލަ އިހުސާސްތަކާއި އަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތާ މެދު ވިސްނާލުން މުހިންމެވެ.

ތިރީގައިވާ ސުވާލުތަކަށް "އާނއެކޭ" ނުވަތަ "ނޫނެކޭ" ބުނެ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްގެން ތިމާ އަކީ އެޓޭޗްމަންޓުގެ ކޮން ސްޓައިލެއްތޯ ބަލާށެވެ:

ބާކީވެދާނެތީ ނުވަތަ ލޯބިނުލިބިދާނެތީ ކަންބޮޑުވާ ނަމަ:

• ބައިވެރިޔާ، މެސެޖަކަށް ނުވަތަ ކޯލަކަށް ޖަވާބުނުދީ ގިނައިރުވެއްޖެ ނަމަ، އަހަރެން ދެކެ ފޫހިވީއޭ ނުވަތަ ރުޅިއައީއޭ ހީވެ ކަންބޮޑުވޭހެއްޔެވެ؟
• ގުޅުމުގައި އަބަދުވެސް ބައިވެރިޔާގެ ކިބައިން "ލޯބިވާކަން" ސާބިތުކޮށްދިނުމާއި ޔަގީންކަން  ބޭނުންވޭހެއްޔެވެ؟
• ބައިވެރިޔާ ދުރުވާހެން ހީވެ، މާ ބޮޑަށް އޭނާގެ ފަހަތުން އުޅެވި، ގުޅުން ސަލާމަތްކުރަން މާބޮޑަށް އުޅެވޭހެއްޔެވެ؟

މީހުންނާ މާ ބޮޑަށް ގާތްވާން ނުވަތަ އިތުބާރުކުރަން އުނދަގޫވާ ނަމަ:

• ގުޅުމެއް މާ ސީރިއަސްވާން ފެށުމުން ނުވަތަ މާ ކައިރިވާން ފެށުމުން، އަމިއްލަ މިނިވަންކަން ގެއްލެނީއޭ ހީވެ ދުރުހެލިވާން ބޭނުންވޭހެއްޔެވެ؟
• ހިތާމައެއް ނުވަތަ މައްސަލައެއް ދިމާވުމުން، އެހެން މީހުންގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަނި އިނދެގެން ހައްލުކުރަން އިސްކަންދެންހެއްޔެވެ؟
• އިހުސާސްތަކާ ބެހޭގޮތުން ފުންކޮށް ވާހަކަދައްކަންޖެހުމުން ނުވަތަ ބައިވެރިޔާ މާ ބޮޑަށް ރޮއި ހަދަން ފެށުމުން އުނދަގޫވެ، އެކަމުން ރެކެން އުޅެވޭހެއްޔެވެ؟

ލޯބި ބޭނުންވިޔަސް އަނިޔާއެއް ލިބިދާނެތީ ބިރުގަންނަ ނަމަ:

• މީހަކާ ވަރަށް ކައިރިވާން ބޭނުންވާ މޫޑެއްގައި ހުރެފައި، ކުއްލިއަކަށް އެ މީހަކު ދެކެ ބިރުގެން ދުރުހެލިވާން ހިތަށްއަރާހެއްޔެވެ؟
• މީހަކަށް މާ ބޮޑަށް އިތުބާރުކޮށްފި ނަމަ، އެ މީހަކު އަހަރެންގެ ފައިދާ ނަގައި ދެރައެއް ދީފާނެކަމުގެ ބިރު އަބަދުވެސް އޮވޭހެއްޔެވެ؟
• ގުޅުންތަކުގައި "ބޭނުންވަނީ ގާތްވާން" ނަމަވެސް "އެކަމަކު ބިރުގަނޭ" މި ދެ އިހުސާސް އެކުއެކީގައި ކުރެވޭހެއްޔެވެ؟

ގުޅުންތަކުގައި ނަފްސާނީ ހަމަޖެހުން އޮންނަ ނަމަ:

• އަމިއްލަ އިހުސާސްތަކާއި ބޭނުންތައް ބައިވެރިޔާއަށް ސީދަލަށް، ބިރަކާ ނުލައި ކިޔައިދޭން ފަސޭހަވޭހެއްޔެވެ؟
• މައްސަލައެއް ދިމާވުމުން ޒުވާބުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މަޑުމައިތިރިކަމާ އެކު ވާހަކަދައްކައިގެން ހައްލު ހޯދަން ފަސޭހަވޭހެއްޔެވެ؟
• ބައިވެރިޔާ އަމިއްލަ ރައްޓެހިންނާއެކު ވަގުތު ހޭދަކުރިޔަސް ނުވަތަ އެކަނި އުޅުނަސް، ޝައްކު ނުކޮށް އިތުބާރު ކުރެވޭހެއްޔެވެ؟

ގިނަ މީހުންގެ ކިބައިގައި މީގެ ތެރެއިން އެއް ސްޓައިލަށް ވުރެ ގިނަ ސިފަތައް މަސްހުނިވެފައި ވެސް ހުރެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެ ގިނައިން "އާނއެކޭ" ބުނެވުނު ބަޔަކީ މީގެ ތެރެއިން ތިމާގެ މައިގަނޑު އެޓޭޗްމަންޓް ސްޓައިލް އެވެ.